یادگیری

در فرهنگ معاصر انگلیسی-فارسی (باطنی،۱۳۸۸) واژه‌های پداگوژی، پداگوژیک، پداگوژیکال، پداگوژیکالی به ترتیب تعلیم و تربیت یا آموزش و پرورش، تربیتی یا آموزشی، از لحاظ آموزشی و واژه پداگوگ معادل معلم سخت گیر و مقررارتی ترجمه شده است.

اما صاحب نظرانی مانند دورکهایم واژه پداگوژی را به‌عنوان نظریه علمی مطالعه چگونگی فرآیندهای یاددهی-یادگیری با هدف تمییز ارزشها و روشن ساختن و هدایت نمودن عمل تدریس تعریف کرده‌اند (دورکهایم،۱۹۳۸)

بهترین تعریفی که تاکنون از یادگیری شده است مربوط به “هیلگارد و مارکیز” است که در کتاب شرطی سازی و یادگیری (۱۹۶۸) آمده است. این تعریف به قرار زیر است:

یادگیری یعنی ایجاد تغییرات نسبتاً پایدار در رفتار بالقوه یادگیرنده، مشروط بر آن که این تغییر بر اثر اخذ تجربه رخ دهد.

این تعریف چند نکته مهم دارد:

  1. بر اساس این تعریف یادگیری منجر به تغییر می‌شود؛ یعنی انسان و یا حیوان پس از کسب تجربه یادگیری؛ از حالت قبل از کسب تجربه، به حالت جدید تغییر می‌یابد. این یادگیری ممکن است پیچیده باشد، مثل نحوه راندن یک اتومبیل یا ساده باشد، مثل یادگیری یک شماره تلفن یا نام یک شخص. در هر صورت رفتار فرد پس از ایجاد یادگیری تغییر کرده است؛ مثلاً فردی که شماره تلفن دوستش را یاد گرفته است می‌تواند هر وقت دلش خواست با او تماس بگیرد (کاری که قبل از یادگیری نمی‌توانست انجام بدهد.) باید توجه داشت که هر تغییری یادگیری به حساب نمی‌آید، مثلاً کسی که در یک سانحه رانندگی پاهایش را از دست می‌دهد تغییر می‌کند، ولی این تغییر یادگیری به حساب نمی‌آید.
  2. یادگیری عبارت است از تغییر نسبتاً پایدار. درست است که یادگیری ایجاد تغییر است، امّا این تغییر باید نسبتاً پایدار باشد تا آن را یادگیری بنامیم. بسیاری از تغییرات ناشی از عوامل انگیزشی، خستگی و… هستند، که به سرعت از بین می‌روند، و یادگیری به حساب نمی‌آیند. برای مثال کسی که در ساعات اولیه روز خوب کار می‌کند، ولی پس از چند ساعت، به سبب بروز خستگی عملکردش پایین می‌آید (این یک تغییر است) ولی نسبتاً پایدار نیست، چون با کمی استراحت می‌تواند کارش را به خوبی انجام دهد؛ و نمی‌توان آن را یادگیری حساب کرد. همینطور در مورد عوامل محیطی و انگیزشی و…
  3. یادگیری عبارت است از ایجاد تغییر نسبتاً پایدار در رفتار بالقوه. تغییر نسبتاً پایداری که ما آن را یادگیری می‌نامیم، باید در رفتار بالقوه یا توان رفتاری ما ایجاد شود. یعنی تغییر حاصل در یادگیرنده، تغییر در توانایی‌های او باشد؛ نه تغییر در رفتار ظاهری او. برخی اوقات ممکن است یادگیری خود را به صورت رفتار آشکار فرد نمایان نکند در این صورت معلم باید با طرح سؤالات مناسب و گوناگون (تشریحی، تستی، عینی و..) این یادگیری‌ها را بسنجد.
  4. یادگیری یعنی ایجاد تغییر نسبتاً پایدار در رفتار بالقوه شخص بر اثر تجربه. منظور از تجزبه در تعریف تاثیر محرک‌های بیرونی و درونی در یادگیرنده است. مثالی که گانیه (۱۹۷۰) برای تجربه ذکر کرده از این قرار است: کودک پیش از یادگیری بستن بند کفش‌هایش، قادر به انجام این کار نیست یا شاید تنها بخشی از آن را بلد است. برای این که به او یاد داده شود که بند کفش هایش را درست گره بزند به او محرکی ارائه می‌شود. این محرک یا آموزش پدر و مادر است یا تصویری که در آن بند کفش به نحو درست نشان داده شده و یا نوعی محرک آموزشی دیگر. کودک پس از دریافت یکی از این محرک‌ها (کسب تجربه) قادر خواهد شد بند کفش‌هایش را گره بزند. پس وقتی که محرکی در یادگیرنده اثر بگذارد، به نحوی که رفتار او در طی مدتی که محرک مؤثر است (در مقایسه با قبل از زمان تاثیرگذاری محرک) تغییری حاصل کند، گفته می‌شود که یادگیری صورت گرفته است. تجربه منجر به یادگیری حتماً نباید به صورت عمدی صورت گیرد و می‌تواند به صورت اتفاقی صورت گیرد مثلاً در ارتباطات بین دوستان ممکن است این نوع یادگیری صورت پذیرد. (سیف،۷۶)

 

 

 

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

تگ های html مجاز به استفاده می باشند: <a href=""> <abbr> <acronym> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

ارسال یک پیام
fa_IRفارسی
en_USEnglish fa_IRفارسی